Người phụ nữ với ước mơ thoát nghèo từ nghề đan mây tre, dây rừng

Đến xã Phú An, huyện Tân Phú hỏi tên chị Bùi Thị Nga hay điểm đan dây rừng Phong - Nga người dân ở khu vực ấp 2, ấp 5, ấp 1 không ai là không biết. Chị là người phụ nữ trẻ có ý chí, nghị lực vươn lên trong cuộc sống với ước mong đưa gia đình mình và bà con ở xã Phú An thoát nghèo từ nghề mây tre đan.
Sinh ra và lớn lên trong một gia đình nghèo, khi học hết cấp 2 gia đình quá khó khăn không đủ tiền lo cho chị em ăn học, nên chị phải nghỉ học đi làm ruộng, làm rẫy thuê cho người ta để phụ giúp gia đình. Đến năm 2000 chị lập gia đình với anh Nguyễn Đình Phong cũng là người miền Bắc vào đây lập nghiệp, hành trang để bắt đầu cuộc sống của đôi vợ chồng trẻ là tình yêu và sức lao động, không một tấc đất để sản xuất, không có trong tay một cái nghề, vợ chồng sáng tối dắt nhau đi làm thuê. Lúc bấy giờ, Ấp 2 xã Phú An đa số là dân nghèo từ các tỉnh phía Bắc vào lập nghiệp nên tìm công việc làm thuê hàng ngày rất khó do nhu cầu thuê mướn lao động thì ít mà số người lao động tìm việc lại quá đông. Họ tranh giành nhau đến nỗi khi nhận làm thuê cho ai, vợ chồng chị phải dấu không dám nói làm gì, ở đâu vì sợ họ biết sẽ làm hết việc của mình.
Khi sanh đứa con được 2 tháng tuổi, chị lại tất tả đi tìm việc làm, một lần khi trên đường đi tìm việc làm ngang qua một cơ sở đan lát ở khu vực cây số 135, một ý nghĩ đã lóe lên trong chị “tại sao mình không thay đổi cuộc sống bằng công việc này, nếu biết đan công việc làm hàng ngày ổn định hơn và có thể làm việc tại nhà, trông nom được con cái”. Nghĩ là làm, ngay hôm sau chị tìm đến cơ sở đó xin học đan, chỉ một thời gian ngắn chị có thể nhận và đan gia công được một số mặt hàng đơn giản.
Tình cờ, có dịp đi qua vùng Madagui (thuộc huyện Đạ Huoai, tỉnh Lâm Đồng) chị thấy một vài cơ sở mây tre đan phơi sản phẩm với mẫu mã lạ, đẹp và thể hiện tính kỹ thuật cao. Về nhà, chị bàn với chồng nên tìm đến đó học thêm một thời gian để nâng cao tay nghề, biết tính chị nói là làm nên anh Phong cũng vui vẻ nhận lời và động viên chị rất nhiều. Với lòng quyết tâm vượt qua mọi khó khăn, không đầu hàng với số phận nghèo, sau hai năm vừa học vừa nhận hàng làm gia công cho cơ sở mây tre đan lớn ở Madagui, chị đã nắm bắt được gần hết kỹ thuật phức tạp của nghề đan thủ công, chỉ cần nhìn qua hàng mẫu là chị có thể đan được ngay các mặt hàng bằng các loại nguyên liệu khác nhau như: song mây, lục bình, cói, lá buông, dây chuối, dây rừng…
Nhớ lại quãng thời gian học nghề chị kể: “Thật khổ sở, cứ tờ mờ sáng đèo con trên chiếc xe đạp đi bảy tám cây số mới đến nơi học, chiều lại đèo con về. Có nhiều ngày hai mẹ con chỉ một ngàn chè hay một ngàn xôi lót dạ, khi thì chủ nhà thương tình nấu cho gói mì tôm, có hôm tối mịt hai mẹ con dầm mưa về đến nhà ướt sũng. Nóng lòng vì thương vợ con quá cực khổ, chồng lại khuyên thôi đừng đeo bám cái nghề này nữa, nhưng chị Nga vẫn quyết không thay đổi ý định, không hiểu sao lúc nào cũng nghĩ mình có thể vươn lên bằng sức mình và chính cái nghề đan lát này sẽ làm thay đổi cuộc sống của gia đình”
 Sau đó được các cơ sở đầu khâu tín nhiệm, chị nhận hàng đem về nhà đan, mỗi kỳ giao hàng chị lại nhận nhiều hơn một ít để vừa đan vừa truyền lại nghề cho gia đình, chị em họ hàng của mình. Đời sống gia đình chị dần dần ổn định, sau bao ngày cực nhọc, chịu thương chịu khó anh chị tích góp được ít vốn sắm được chiếc xe máy làm phương tiện đi lại để giao nhận hàng, còn mua được vài sào ruộng, chăn nuôi thêm heo, gà..
Đồng cảm với đời sống nhân dân trong ấp và các ấp lân cận còn nhiều khó khăn, quanh năm vất vả với nghề nông nhưng không sao đảm bảo được cuộc sống, một năm chỉ làm được 2 vụ do ảnh hưởng thời tiết và khí hậu, những ngày không làm nông thì họ phải bôn ba khắp nơi tìm việc làm thuê làm mướn, Chị mạnh dạn vận động chị em ở các hộ gia đình trong và ngoài ấp tập hợp tại nhà chị để chị dạy đan từng loại hàng từ dễ đến khó, khi đã thạo rồi chị giao hàng cho mang về nhà làm, một người trong nhà biết đan là có thể chỉ cho cả nhà cùng đan. Thấy công việc này có hiệu quả, tận dụng được thời gian rảnh rỗi, có thêm thu nhập, cải thiện được cuộc sống, học nghề cũng không khó nên nhiều người dân ở các ấp lân cận tìm đến chị để xin được học nghề. Với uy tín và luôn có ý thức trách nhiệm trong quan hệ làm ăn chị nhận hàng ở một vài cơ sở sản xuất hàng thủ công mỹ nghệ mây tre đan tương đối có quy mô lớn trên Madagui đem về phân phối cho các hộ trong ấp và các ấp lân cận, tạo công ăn việc làm cho hơn 200 lao động với thu nhập từ 600.000-800.000 đồng/tháng, có người thu nhập hơn một triệu đồng/tháng.
Khó khăn của người làm nghề mây tre đan là mỗi đợt nhận sản phẩm, tiền công thanh toán phụ thuộc vào số lượng và thời gian chủ cơ sở thanh lý hợp đồng với khách đặt hàng. Sớm nhất là một tháng, đôi khi cũng kéo dài đến ba bốn tháng, mà đời sống người dân nơi đây còn quá nghèo, lại thêm trong thời buổi kinh tế khó khăn, giá cả mọi thứ ngày càng đắt đỏ nên họ trông chờ đến ngày nhận tiền công trong tháng để lo các chi phí sinh hoạt của gia đình. Chị luôn trăn trở về điều này, nếu chậm trả tiền công cho thợ thì họ sẽ tìm việc khác để kiếm tiền xoay sở cuộc sống hàng ngày và vì lẽ đó nghề mây tre đan sẽ không thể phát triển và duy trì được ở đây. Để bà con yên tâm và duy trì được việc làm thường xuyên, có khi chị phải cầm cố tài sản của gia đình vay hàng chục triệu đồng để tạm ứng tiền công trước cho bà con.
Đầu năm 2008, Chị Nga đăng ký tham gia HTX DVNN Phú Sơn với hy vọng được hưởng quyền lợi của xã viên được vay vốn mở rộng mặt bằng sản xuất, tìm được đối tác làm ăn. Tâm sự với chúng tôi, chị nói “Tôi mong được Nhà nước xem xét hỗ trợ cho tôi được vay vốn để đầu tư xây dựng nhà xưởng, cơ sở có tư cách pháp nhân để có điều kiện tìm được những hợp đồng trực tiếp với khách hàng, tạo công việc làm thường xuyên để bà con tin tưởng, an tâm gắn bó với nghề. Có như thế mới có thể duy trì và phát triển nghề TTCN mây tre đan ở  Phú An, như thế bà con chúng tôi ở xã vùng sâu, vùng xa mới mong thoát được cảnh nghèo khó”
Trao đổi thêm với chị về một số chính sách khuyến công nhằm hỗ trợ các cơ sở sản xuất công nghiệp nông thôn cũng như các hoạt động khuyến công đang triển khai trên địa bàn, chị rất phấn khởi và đề nghị hướng dẫn thêm các hồ sơ thủ tục để được hỗ trợ từ chính sách sách khuyến công. Chia tay với chị, chúng tôi mong rằng tâm nguyện của chị sớm được các cấp ban, ngành có thẩm quyền trong tỉnh và chính quyền địa phương Tân Phú quan tâm, giúp đỡ để tiếp thêm niềm tin và nghị lực cho người phụ nữ trẻ thực hiện được ước mơ của mình.